Kamanak Dictionary
World of Words
Kamanak Encyclopedia of Analysis and Viewing Persian Content
meaning بخیه
View (بخیه) in Kamanak, meaning and translation بخیه in dictionaries, word analysis, photo (بخیه) What are similar words and phrases بخیه
Dictionaries
1. [ ب ُخ ْ ی َ / ی ِ ] (اِ) خط شاغول .
آلت آهنی و گاوه جهت شکافتن چوب .
نشکنج . (ناظم الاطباء). و رجوع به همین کلمه شود.

2. [ ب َخ ْ ی َ / ی ِ ] (اِ) آجیده و شکاف جامه ای که دوخته باشد. دوخت تنگ و مضبوط. (ناظم الاطباء) (فرهنگ فارسی معین ). دوخت با آجیده های دراز وطولانی . شلال . (ناظم الاطباء). کوکی که روی پارچه با دست یا چرخ خیاطی بزنند. (فرهنگ فارسی معین ). دوختنی تنگ تر از شلال . هر یک از فاصله های نخ دوخته کوچکتر ازکوک . (یادداشت مؤلف ). نوعی از دوخت معروف و دندان، موج سوهان از تشبیهات اوست . (آنندراج ) :
تریز جامه ٔ عمرت بحیف سرمد باد
بدرز آن عدد بخیه ها سنین و شهور.
نظام قاری (دیوان ص 34).
آفتابیست اطلس گلگون
بخیه ها را بر او چو ذره شمار.
نظام قاری (دیوان ص 32).
چفت زلفین بدر آن انگله و گوی بود
بخیه ها جمله در آن باب مثال مسمار.
نظام قاری (دیوان ص 12).
رشته ٔ مدت عمر خضر و عهد مسیح
صرف یک بخیه شود در جگر پاره ٔ ما.
طالب آملی (از شعوری ).
رفو زیاده کند زخم دردمندان را
بچاک سینه ٔ من بخیه موج سوهان است .
ملا مفید بلخی (از آنندراج ).
دندان ِ بخیه گشت بخندیدن آشکار
چون نوبت رفو به گریبان ما رسید.
نورالدین انوری ظهوری (از آنندراج ).
بخیه از روی کار افتادن ؛ فاش شدن راز. (غیاث اللغات ).
بخیه بر چهره رفتن ؛ کنایه از فاش و رسوا شدن راز. (از آنندراج ) :
شرمم برون نکرد ببزم تو از حجاب
برچهره رفت بخیه ز رنگ پریده ام .
محمد اسحاق شوکت بخاری (از آنندراج ).
بخیه بر رخ کار افتادن ؛ کنایه از فاش و رسوا شدن راز. (از آنندراج ) :
بخیه ٔ شبنم و گل بر رخ کار افتاده ست
ورنه حیران تو صاحب نظری نیست که نیست .
صائب (از آنندراج ).
بخیه بر روی (یا بروی ) افکندن ؛ کنایه از فاش کردن راز. (از آنندراج ) :
از درون سالوسیان داریم، به کز یک دمی
خرقه ٔ سالوسیان را بخیه بر روی افکنیم .
سنایی .
گر چو عیسی رخت در کوی افکند
سوزنش هم بخیه بر روی افکند.
عطار.
سوزنی چون دید با عیسی بهم
بخیه ای بر رو فکندش لاجرم .
عطار.
نفس سرکش بخیه ٔ بی جرأتی بر رو فکند
خصم اگر بر روی آتش شد کفش خاشاک بود.
ملاقاسم مشهدی (از آنندراج ).
بخیه بر روی انداختن ؛ آشکار گردیدن راز. (ناظم الاطباء).
بخیه بر روی کار ؛ کنایه از آشکاری راز و رسوایی :
برهمن شد از روی من شرمسار
که شنعت بود بخیه بر روی کار.
سعدی (کلیات چ مصفا ص 315).
بخیه بر روی کار افتادن ؛کنایه از فاش گردیدن سر و آشکار شدن راز باشد. (برهان قاطع). کنایه از فاش شدن سر و آشکار گشتن است . (انجمن آرا). سری و رازی آشکار شدن . رسوا شدن . سر نهانی آشکار گشتن . (یادداشت مؤلف ) :
ملاف با قلمی ای لباس آژیده
بروی کار چو افتاد بخیه ات یکسر.
نظام قاری (دیوان ص 15).
مخور بر دل مراکز زخم دندان پشیمانی
باندک روزگاری بخیه ات بر روی کار افتد.
صائب (از آنندراج ).
ز زخم تیغ توآگه شدند مدعیان
فغان که بخیه ام آخر بروی کار افتاد.
حکیم صوفی شیرازی (از آنندراج ).
طشت از بام و بر زبانها نام
بخیه بر روی کار افتادم .
علی اکبر دهخدا.
بخیه بر روی (یا بروی ) کار افکندن (یا برافکندن ) ؛ کنایه از فاش کردن راز. (از آنندراج ) :
سوزن امید من بدست قضا بود
بخیه از آنم بروی کار برافکند.
خاقانی .
همچو سوزن اگرچه سرتیزی
بخیه بر روی کار می فکنی .
اثیرالدین اومانی .
بخیه بر لب خوردن ؛ زده شدن بخیه بر لب کسی . دوخته شدن دهان کسی . کنایه از خاموش شدن :
خموشی می تند چون عنکبوتم بر در و دیوار
خورم صدبخیه برلب باز اگر سازم دهانم را.
ملاقاسم مشهدی (از آنندراج ).
بخیه برون انداختن ؛ آشکار کردن راز :
بود پیوند زلف و دل پنهان
خطش این بخیه رابرون انداخت .
شیخ اﷲقلی اصفهانی (از آنندراج ).
بخیه بروی نهادن ؛ کنایه از فاش کردن راز و رسوا کردن . (از آنندراج ) :
سوزن عیسی مشو بخیه برویم منه
پیرهن غم مدوز پرده ٔ شادی مدر.
بدر چاچی (از آنندراج ).
بخیه به آبدوغ زدن ؛ کاری بیهوده کردن . (فرهنگ لغات عامیانه ٔ جمالزاده ). کاری بی ثمر کردن . (یادداشت مؤلف ).
بخیه خوردن ؛ بخیه زده شدن : جراحت او پنجاه بخیه خورد. (از یادداشت مؤلف ).
بخیه ٔ دورو ؛ قسمی دوختن . (یادداشت مؤلف ).
بخیه دویدن ؛ بخیه خوردن . کنایه از خاموش شدن :
بر لب طعنه زنان بخیه دوید
با رفو حال گریبان گفتم .
نورالدین انوری ظهوری (از آنندراج ).
و رجوع به بخیه خوردن شود.
بخیه کش ؛ بخیه زن . بخیه کننده :
گهی خرقه دوزی آن خضروش
شدی سوزن عیسی اش بخیه کش .
هاتفی (از شعوری ).
بخیه ٔ کور ؛ بخیه ٔ کوره . بخیه ٔ سخت نزدیک و تنگ . (یادداشت مؤلف ).
بخیه گرفتن ؛ دوخته شدن . پیوند گرفتن . بخیه پذیرفتن :
چاکهای جگرم بخیه نگیرند چو گل
باقر، این سعی رفوی تو عبث بود عبث .
باقر کاشی (از آنندراج ).
بخیه گسیختن ؛ از هم گسستن و بازشدن بخیه :
بخیه ای در هر نفس از جامه ٔ هستی گسیخت
در بر ما زندگی حکم قبای تنگ داشت .
مرتضی قلی بیک سروشی (از آنندراج ).
بخیه گشودن ؛ بازشدن بخیه :
بخیه ای از چشم دل نگشود تا آگه شدم
همنشین را آب شمشیر از سر زانو گذشت .
طالب آملی (از آنندراج ).
و رجوع به بخیه افگن، بخیه دار، بخیه دوز، بخیه زدن، بخیه زن و بخیه کردن شود.
پارچه ٔ دوخته شده . (ناظم الاطباء).
شکاف . (فرهنگ فارسی معین ).
(اصطلاح پزشکی ) کوکهایی که با نخ معمولی یا نخهای متداول در پزشکی در محل شکافتگی انساج پس از عمل جراحی می زنند . (از فرهنگ فارسی معین ).
بخیه ٔسنجاقی ؛ (اصطلاح پزشکی ) بخیه ای که در جراحی بوسیله ٔ آگراف زده می شود. آگراف . (از فرهنگ فارسی معین ).

Meaning ( بخیه ) In Dehkhoda Dictionary

Use in text
از کف‌ پا تا به‌ سر در آن‌ تندرستی‌ نیست‌ بلکه‌ جراحت‌ و کوفتگی‌ و زخم‌ متعفّن‌، که‌ نه‌ بخیه‌ شده‌ و نه‌ بسته‌ گشته‌ و نه‌ با روغن‌ التیام‌ شده‌ است‌. ,
صد هزاران بخیه بر وی بیش بود ,
او بهر یک بخیه بر میکشید ,
او بهر یک بخیه بردی بکار ,
خرقه شد در بخیه صد پاره نهان ,
بخیه این خرقه به دامان رسید ,